Een pleidooi voor meer lef in ondernemerschap, terwijl het einde van de kredietcrisis nog niet in zicht is: je moet maar durven. Toch blijft, juist in deze tijd, het nemen van risico’s het enige recept tegen middelmatigheid. Dat was de centrale boodschap van het symposium ‘Durf briljant te mislukken’ dat in november in het Dialogues House in Amsterdam werd gehouden. Dialogues is een platform van ABN AMRO, dat er een landelijk innovatiever klimaat mee hoopt te stimuleren, en daartoe een heus Instituut voor Briljante Mislukkingen oprichtte. Dat tekende, samen met creatief innovatiebureau New Shoes Today voor de invulling van de - goed bezochte - bijeenkomst.
Veel bedrijven lijden aan corporate anorexia nervosa, begon Paul Iske, directeur van het Dialogues House - voor de gelegenheid omgedoopt tot CFO: Chief Failure Officer. Er mag alleen iets geprobeerd worden als succes gegarandeerd is. Bedrijven als Google, dat haar werknemers de vijfde werkdag de vrijheid geeft om te experimenteren, daargelaten. En dat terwijl onderzoek uitwijst dat ondernemers die ooit een tweede kans kregen niet alleen succesvoller zijn dan starters, maar dat succes zelfs toeschrijven aan die mislukking. Managementgoeroe Ken Robinson lijkt dus gelijk te hebben met zijn woorden: "It's better to aim too high and fail than to aim too low and succeed."
Dr Rendel de Jong, als personeelspsycholoog verbonden aan de Universiteit Utrecht, durfde niet zover te gaan. Ook Columbus, met zijn toevallige ontdekking van Amerika als hét voorbeeld van een briljante mislukking, bereidde zijn reis ter dege voor: nog altijd de beste manier om iets te bereiken, aldus de Jong. Wél is het zo dat wie zichzelf leerdoelen stelt, op de lange termijn meer succes heeft dan iemand met tomeloze ambitie.
Wie nooit een grens overschrijdt, zal deze evenmin kunnen verleggen, zo toonde vervolgens een ballonnenexperiment aan. De eerst deelnemer die te ver ging, werd op het podium als heldin onthaald. De anderen in de zaal hadden hun ballon immers nooit zo groot durven opblazen als zij niet voorop was gegaan. Haar geknapte ballon stond zo niet symbool voor een mislukking, maar voor een 'rakeling': een door mede-organisator New Shoes Today bedachte term voor een waardevolle ervaring waaruit je lessen kunt trekken.
Spreker Mark Blaisse, schrijver en adviseur, mocht daarna ter plekke ervaren hoe zijn moedig uit de doeken gedane mislukking (een denktank met oplossingen voor de Nederlandse klaagcultuur) alsnog briljant werd. Spontaan meldden zich uit de zaal een aantal overnamekandidaten.
Het poëtische betoog van de Amerikaanse Devon Reid, expert in persoonlijke leiderschapskwesties, bood tenslotte troost aan iedereen die de afgelopen tijd zijn vermogen zag verdampen. Met verlies en falen ontstaat ook ruimte voor nieuwe dingen, voor innovatie. Daarvoor moeten we wel af van zwart-witbegrippen als ‘goed’ en ‘fout’ en zullen we ons kwetsbaar op moeten stellen.
Deelneemster Emily Kloos, adviseur verandermanagement bij de afdeling Opleidingen van de NS, kon zich daarin vinden, vertelde ze na afloop. "Ook bij ons bestaat de neiging mislukkingen weg te moffelen. Ik ben er alleen nog niet uit hoe je nu de beste omgeving creëert voor de mentaliteitsverandering die dat vergt. Maar ik ben zeker geïnspireerd geraakt vandaag." Volgens Wouter Meyers, projectmanager bij het Delft Centre for Entrepreneurship, begint dat bij symposia als deze. "Wij zien ook dat de angst om te falen vaak nog groot is. Ik vond het overigens goed dat er onderscheid werd gemaakt tussen een oprechte poging om iets te bereiken en expres mislukken, gewoon omdat je dom bezig bent geweest. Maar inderdaad: wie altijd in de comfortzone blijft, zal uiteindelijk spijt krijgen."
Na afloop kregen zij en de rest van de bezoekers uit handen van Bas Ruyssenaars van het Instituut voor Briljante Mislukkingen, de ter plekke gedrukte krant 'De Grensverlegger' mee, met daarin onder meer een selectie persoonlijke briljante mislukkingen. De leukste, van een deelnemer die bij ijsproducent Cornetto werkte: Het chocoladepuntje onderin was het gevolg van een productiefout, die pas na jaren hersteld werd. Tot teleurstelling van de consument, die juist zo verzot was op het puntje. Het kostte jaren om het ijsje weer 'goed' fout te krijgen…
Opgetekend door Bibejan Lansink, Het Schrijfpaleis
23-12-2008
